Zeytun’dan Louvre’a: Bronz Tanrı Figürini
Güncelleme: 20 Ekim 2026
Maraş’ta bulunup Louvre Müzesi’nde sergilenen en eski eser bir tanrı figürinidir. Orta tunç çağına (M.Ö. 16-20 yy) tarihlenen heykelciğin Louvre müze kayıtlarına göre Maraş yakınlarındaki Zeytun’da veya Sidon’da (bugünkü Sayda/Lübnan) bulunduğu tahmin ediliyor.
18. yy sonundan itibaren Halep ve Beyrut’ta Venedik, İspanya, Norveç, İsveç ve Fransa gibi ülkeler adına diplomatik görevler alan İtalyan bir aileye mensup olan meşhur antikacı Joseph-Ange Durighello (1863-1924) tarafından Louvre Müzesi için Fransız antika tüccarı çift Marie ve Fernand Henri (1835-1905) Dosseur’dan satın alınmıştır. Louvre Müzesi ana envanterine AO 22136 numara ile 31 Ekim 1898 tarihinde girmiştir.
Eserin müzeye giriş kayıtları halka açık olmadığı için inceleyemiyorum. Muhtemelen eserin envanter giriş kayıtlarında Dosseur’lara ait Zeytun olarak okunan bir belge olduğunu tahmin ediyorum. Zeytun’dan benzer bir eser bulunmadığı için de Durighello’nun aktif olduğu Sidon bölgesine işaret ettiği de düşünülmüş olabilir. Yaptığım arşiv araştırmaları ve okumalarda ne Durighello’nun ne de Dosseur çiftinin Maraş’a geldiğine dair bir kayda rastlamadım. Zeytun’da bulunmuş benzer bir eser de kayıtlarda yer almamaktadır. Eser gerçekten Dosseur’lar tarafından Zeytun menşeli olarak edinilmiş ise bir şekilde dışardan Zeytun’a taşınmış olma ihtimali yüksektir.
Louvre Müzesi’nde yer alan bir diğer Maraş eseri: Terazili Tüccar Steli
Louvre Müzesi’nde sergilenen Maraş’ta bulunan bir diğer bronz figürine çok benzese de ondan yaklaşık 1000 yıl daha erken bir döneme tarihlendirilmiştir. 18.5 cm yüksekliğe 4.7 cm genişliğe sahip heykel ön-arka ekseninde görece basık dökülmüş olup kaidesine ayaklar altındaki tek zıvana ile sabitlendiği anlaşılmaktadır.
Figürinin sanatında Suriye ve Kapadokya izleri hakimdir. Çift boynuzlu konik başlığı ile tanrısallığı anlaşılan figür, kolsuz uzun entarisi ile düz bir pozisyonda ayakta dururken resmedilmiştir. Ayaklar birbirine bitişiktir. İki yandan yerçekimine paralel uzanan kollar dirseklerden dik açıyla bükülüp öne doğru uzamıştır. Baş parmakları dışarda bırakacak şekilde kapatılmış eller dönemin barışçıl bir selamlama kompozisyonunu sergilemektedir.
Dünya’nın ünlü müzelerinde yer alan diğer Maraş eserlerini görmek için bu yazıya göz atabilirsiniz.
KAYNAKLAR
Michel G. Klat, Durighello Family, Archaeology & History in Lebanon, Issue 16, 2002
