Şah Sultan Hatun Türbesi
Güncelleme: 21 Aralık 2025
Yozgat’ta Bir Dulkadiroğlu Eseri
Yozgat İli, Çandır ilçesinde bulunan bu türbe Dulkadiroğlu Şahruh Bey’in hatunu ve Şehsuvar Bey’in kızı Şah Sultan Hatun’a aittir. Bir hazire içerisinde yer alan türbe günümüze aslını büyük oranda koruyarak ulaşmıştır.
Şah Sultan Türbesi Mimarisi
Türbe, sarı ve kızıla çalan iki renk düzgün kesme taşlardan eyvanlı tipte inşa edilmiştir. Birbirine bitişik eyvan ve kümbet olmak üzere iki yapıdan oluşmaktadır. Anadolu’daki ender ve en iyi korunmuş eyvanlı türbelerden bir tanesidir.
Eyvan
Sivri beşik tonozlu eyvan dikdörtgen planlı olup doğuya bakmaktadır. Eyvanın zemini düzgün kesme taşlarla döşeli olup doğu-batı ekseninde merkezi yanlardan daha düşük seviyede bir sekiye sahiptir. Eyvanın batısında kümbet bölümü bulunmaktadır.
Kripta
Şah Sultan Tübesi’nin kümbet bölümü dışardan sekizgen gövdeki ve pramidal örtülüdür. İki kattan oluşan kümbetin alt katını oluşturan gömme bölümüne (kripta) eyvanın batı duvarı ortasında bulunan kapıdan girilir. Kapıya eyvanın doğu-batı doğrultusunda yaklaşık bir metre genişliğinde uzanan yanlardan daha alçak kotta bulunan sekisinin iki ucundaki toplam üç basamak merdiven ile inilir. Dikdörtgen formda ve süslemesiz bu kapıdan kriptaya ise dört basamak merdiven ile inilmektedir. Kare planlı olan gömme bölümünün zemini düzgün taşlarla kaplı olup, tavanı beşik tonozludur. Pencere bulunmayan kripta bölümü doğudaki giriş kapısından ve güneydeki ince mazgaldan aydınlanmaktadır. Bu bölümde herhangi bir mezar yapısı bulunmamaktadır.
Türbe
Kümbetin üst katındaki Şah Sultan’ın sembolik sandukasının bulunduğu türbe bölümüne yine eyvanın batı duvarındaki kripta bölümü kapısının üstüne denk gelen kapıdan girilir. Bu kapıya eyvanın kuzeybatı ve güneybatı köşelerinden dörder basamak merdivenlerle çıkılan sahanlıkla erişilir. Bu merdivenlere rahatça çıkabilmek için eyvan merdiven başlarında her iki yandan nişlerle hafif genişletilmiştir. türbe bölümünün kapısı kripta bölümünün kapısının aksine gösterişlidir. Mermer profilli kapı çerçevesi dıştan geniş silmelerle teşkilatlanmış, üstü kaş kemerli profillerle sivri şekilde sonuçlandırılmıştır. Duvar yüzeyinden hafif taşkın profillerle, baskı kemerli asıl girişin üzerindeki alan fazla derin olmayan beş sıralı mukarnasla değerlendirilmiştir. Bu mukarnas sıralarının altındaki boşluklarda çiçek motifleri vardır.
Sekizgen planlı türbenin kubbe örtüsü dışardan ise sekizgen yüsek pramidal formdadır. İçeride duvarlardan kubbeye istiridye bezemeli üçgen pandantiflerle geçilmektedir. Kubbenin ortasında armut veya damla şeklinde sarkıtılmış kilit taşı bulunmaktadır. Türbe bölümü zeminde güney ve kuzeyde, kubbe altında ise güney ve batıda yer alan toplam dört pencere ile aydınlanmaktadır. Piramidal çatıya geçişte iki kaval silmenin altında, yapının sekiz yüzeyini de dolaşan mermer levhalar üzerine, kabartma harflerle Farsça beyitler yazılmıştır.
Sanduka
kabartma harflerle boydan boya sandukanın sağ yanında “Eşhedü en la ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden Resulullah”, sol yanında “Hazihi meşhe-i merhumete ve mağfirete Şah Sultan binti Şahsuvar Beg”, ayakucunda “Senete hamse ve tis’a mie (905/1499-1500)” ifadeleri yer almaktadır. Faruk Sümer’in aktardığı bilgilere göre Şah Sultan, 1492 tarihli bir hüccette ölü olarak bildirilmektedir. Dolayısı ile türbenin Şah Sultan’ın ölümünden 8-9 yıl sonra eşi Şahruh Bey tarafından Kırşehir Sancak Beyliği döneminde yaptırıldığı tahmin ediliyor.
