Onikişubat Bisiklet Parkuru

Kahramanmaraş kent merkezi bisikletin günlük hayatta en az kullanıldığı şehirlerden bir tanesi. Bisiklet kültürünün yaygınlaşamamasının en büyük sebebi şehrin Ahır Dağı’nın eteğinde engebeli bir arazide kurulu olmasıdır. Maraş’ın zorlu yollarında pedallarken, yokuşlar olmasa bisiklet kullanabileceğini belirten birçok insanla tanıştım.

Yokuşlar Artık Bahane Değil

Yerim dar deyip oyuna kalkmayanları Onikişubat Belediyesi piste davet ediyor. Neredeyse sıfır eğime sahip yürüyüş ve bisiklet yolu kent merkezinde 2017 Eylül ayında faaliyete başladı. Buraya bisiklet yolu demek yanlış olur aslında. Motorlu araç trafiğine kapalı, sadece bisikletlilere ve yayalara açık bu alana bisiklet parkuru demek daha uygun.

Umarım bisiklet parkuruyla başlayan bu süreçte Kahramanmaraş yakın zamanda trafik içinde bisikletlilere tahsis edilmiş bisiklet yollarına da kavuşur. Burada bisiklete alışan Maraşlılar yokuşların bisiklet için gerçek bir engel olmadığını anlayıp kendi bisikletleriyle şehir içinde pedallamaya başlarlar.

Bisiklet Parkuru, Onikişubat İlçesi Avşar Mahallesi sınırları içerisinde, Kılavuzlu Barajı’ndan Amik Ovası’na su taşıyan kanalın sol sahilinde, KSÜ Avşar yerleşkesinin batı, güney ve kuzey sınırında sekiz km boyunca uzanır. Su kanalı boyunca devam ettiği için eğim sıfıra yakındır. 3 metre genişliğinde asfalt bisiklet yolu ve 1,5 metre genişliğinde esnek kauçuk malzeme ile kaplı yürüyüş yolu mevcut.

Onikişubat Belediyesi tarafından yapılan ve işletilen parkurun, 2017 yılı içerisinde dört km’lik ilk etabı hizmet vermeye başlamıştır. Geri kalan yarısının yapım çalışmaları devam etmektedir.

Sıradışı Bisikletler

Onikişubat bisiklet parkurunda ikişer saatlik seanslarda kiralayabileceğiniz bisikletler mevcut. Herkesin aşina olduğu klasik iki tekerli yol ve dağ bisikletleri dışında farklı tasarıma sahip modeller de yer almaktadır. Parkurda kendi bisikletinizi kullanmanıza şu an için müsade edilmiyor.

Velomobil: Adı üstünde bisiklet ve otomobil karışımı bir ulaşım aracı velomobil. Üstü açık bir otomobili andırıyor. Oturma düzeni ve direksiyonu otomobilden, hareket ve aktarma sistemleri ise bisikletten alınmış. Onikişubat bisiklet parkurunda dört ve altı kişilik olanları var. Gücünü dört kişiliklerde arkada bulunan iki pedalla, altı kişilik olanlarda ise arka iki sırada bulunan dört pedalla tekerlere aktarıyor.

Kalabalık aileler için parkurdaki en uygun seçenek olan velomobillerin bazı modellerinde elektrik desteği de var. Elektrik desteği olmayan modellerde her iki yolcu için en az bir tane idmanlı pedal çeviren bulunması gerektiğini unutmayın. Parkur eğimsiz ve kolay gibi görünse de kendileri yeterince ağır olan velomobilleri yolcularla birlikte uzun süreli hareket ettirmesi hiç de kolay değil. Çukurhisar ve Yedikuyular gibi zirvelere pedal çevirerek defalarca tırmanmama rağmen velomobilde eşim ve oğlumu taşımakta zorlandım açıkçası.

Parkur genişliği velomobillerin tek seferde u-dönüş yapmaları için yeterli değil. Dönmek istediğinizde belirli aralıklarda bulunan dönüş ceplerinı kullanmanız gerekiyor.

Üçlü Akülü Bisiklet: Önde bir ve arkada iki teker olmak üzere üç tekerlekli bu bisikletlerde sürücünün arkasında iki küçük çocuğun oturabileceği geniş bir koltuk mevcut. İki çocuklu aileler için uygun.

Pusetli Bisiklet: Bebeğiyle birlikte parkuru ziyaret edenler için en uygun araç pusetli bisikletler. Önde iki ve arkada bir tane olmak üzere üç tekerlekli ve görece hafif olan bu modelleri kullanması velomobillere göre çok daha kolay. Geniş koltuklarıyla sürücüye rahat bir oturma olanağı sağlıyor. Bebeğinizi önünüzdeki pusete emniyet kemeriyle bağlayarak güvenle pedallayabilirsiniz. Üstelik ikiz pusetli modelleri de var.

Tandem Bisiklet: Klasik iki tekerlekli bisikletlerin çift kişilik olanlarına tandem bisiklet deniyor. Her iki yolcu pedal çevirerek hareketi sağlıyor bu tarz bisikletlerde. Parkurda birkaç çeşit tandem bisiklet gördüm. Bazı modellerinde her iki yolcu için bardak koyma bölmeleri vardı. Bir diğerinde arka koltuğun önünde küçük çocuklar için üçüncü bir pedalsız koltuk gördüm. Çiftler ve küçük çocuklu üç kişilik aileler için uygun. İki kişi nasıl dengeyi sağyacağız diye kaygılanmaya gerek yok. Henüz denemedim ama parkurda bulunduğum esnada sorunsuz kullanıldığına şahit oldum.

Yatay Bisiklet: İnsan vücuduna uygun ergonomik tasarıma sahip bu bisikletlerin, omurgayı yormayacak şekilde tasarlanan sırt dayanağı olan koltuğu, klasik bisikletlere göre yere daha yakın. Yatay bisikleti kullanmak için arkanıza yaslanıp sırtınızdan aldığınız kuvvetle ön tekere yakın ve koltukla aynı yükseklikte olan pedalları çevirmeniz gerekiyor. Normal bisikletlerden uzun olması ve direksiyonunun sağa-sola değil de aşağı-yukarı yönde hareket etmesi nedeniyle dengede durmakta zorlanabilirsiniz. Bazılarında çocuk bisiklerinde olduğu gibi arkaya denge tekerleri monte edilmiş. Denge tekeri olmayanı seçip birkaç dakikalık deneme ile sürmeyi başardım. Sürmeyi başarsam da ani manevralarda dengeyi koruması zor olduğu ve dar parkurda şerit ihlali yapanların bulunması nedeniyle herhangi bir kazaya sebebiyet vermemek için hızlanmaya cesaret edemedim. Parkurda bulunduğum pazar günü kalabalıkta benden başka yatay bisiklet deneyeni görmedim.

Eliptik Bisiklet: Çevirmeli dairesel pedal yerine koşu bandı tarzında eksantirik pedalları var eliptik bisikletin. Ayaklarınızı bıraktığınız pedallarda koşma hareketi yaparak gücü tekerlere aktarıyorsunuz. Koltuğu bulunmayan eliptik bisiklette sürekli ayakta durmanız gerekiyor. Bu yönüyle sürüş sırasında manzarayı yüksekten daha geniş açısıyla seyretme imkanı sunuyor. Bisikletin sıradışı tasarımı ilk bakışta yatay bisiklete göre daha ürkütücü görünse de sürerken hiç zorlanmadım.  Kaykay gibi tek ayağımla hızlanarak çıktığım bisikleti ilk denemede sürmeyi başardım. Bu bisikleti de parkurda bulunduğum sırada benden başka kullanan görmedim. Mutlaka denemeniz lazım.

Tek Teker: Genellikle sirklerde gördüğümüz tek tekerlekli bisikletler de parkurda var. Çevirdiğiniz yöne göre öne ve arkaya giden tek tekerde fren yok. Teker, pedallar ve koltuktan oluşan bu bisiklet bize garip görünse de dünyada günlük hayatta kullananların sayısı giderek artıyor. Tek tekerle dünya turu yapanlar bile var. Parkurda birçok kez denememe rağmen üzerinde durmayı başaramadım. Gerçekten cambaz yeteneği gerekiyor bu bisikletle denge sağlamak için. Muhtemelen parkurun hiç eskimeyen bisikletleri olacak gibi görünüyor.

Katlanır Bisiklet: Parkurda farklı tasarımlara sahip katlanır bisikletler gördüm. 16 inçlik küçük tekerlekli, bazı modelleri zincir yerine lastik kayışlı bu bisikletleri boş bulamadığım için henüz deneme fırsatım olmadı. Her yaştan kullanıcıya hitap eden bu modeller parkurun en çok rağbet gören bisikletleri arasında.

Klasik Bisiklet: Parkurda sıradışı bisikletler dışında alışılmış dağ ve yol bisikletleri de mevcut. Çizgiyi aşmaya gerek yok diyenler yüzlerce klasik içinden bir tanesini seçebilir.

Bisiklet Yolu Her Gün Açık

Onikişubat bisiklet parkuru her gün 07:00 – 22:00 arasında hizmet veriyor.

Ön Ödemeli Kartla Kullanılıyor

Bisiklet parkurunda ücretler ön ödemeli(kontörlü) kartlarla ödeniyor. Kartı bisiklet parkuru girişinde kimliğinizi ibraz edip başvuru formunu doldurarak anında teslim alabilirsiniz. Birden fazla kişinin aynı anda kullanacağı bisikletler için tek kart yeterli. Kart ücreti 3 TL. En az 20 TL yüklediğiniz kartı Onikişubat Belediyesi’nin yüzme havuzlarında da kullanabilirsiniz.

Girişte hangi bisikleti kullanmak istediğinizi belirtiyorsunuz. Kartınızdan ücreti düşürülerek üzerinde iki saatlik seansın başlama ve bitiş zamanı yazan fiş veriliyor. Fişi kapıdaki bir başka görevliye göstererek talep ettiğiniz bisikleti teslim alıyorsunuz. Fişte belirtilen süre bitmeden bisikleti teslim edip kartınızı görevliye okutturmanız gerekiyor. Aksi takdirde kartınızdan otomatik olarak tekrar ücret tahsil ediliyor.

İki Saatlik Kullanım Ücretleri

Akülü Velomobil : 15 TL
Velomobil : 10 TL
Üçlü Akülü Bisiklet : 10 TL
Pusetli Anne-Çocuk Bisikleti : 5 TL
Tandem, Eliptik, Yatar Bisiklet: 5 TL
Klasik Bisiklet : 2,50 TL

Kafeterya ve Diğer Donatılar

Onikişubat bisiklet parkurunun girişinde geniş otoparkı, çocuk oyun grupları ve kafeteryası mevcut. Parkur üzerinde muhtelif egzersiz aletleri var. Belirli aralıklarla yerleştirilmiş banklara oturarak Maraş Ovasını, Düldül Dağı’nı, Başkonuş ve Yavşan yaylalarını seyredebilirsiniz. Parkur içerisinde çeşme bulunmadığı için girerken yanınızda mutlaka su bulundurun.

Özenle Kullanmak/İşletmek Lazım

Birçok bisikletin ilk haftasında bilinçsiz kullanım nedeniyle arızalandığına şahit oldum. Bazı bisikletlerin çarpışma nedeniyle çamurluk, jant ve lastiklerinden hasar aldığını da gördüm. Vites ve fren gibi mekanik aksamları doğru şekilde kullanarak, çarpışma ve kazaların önlenmesi için dikkatli sürerek Onikişubat bisiklet parkurunun hizmetine devam etmesine yardımcı olabiliriz.

Tesiste doğru bisiklet kullanımı hakkında bilgilendirme panoları göremedim. Görevli personellerin de bu konuda bilgi yetersizliği dikkatimi çekti. Kahramanmaraş’ta bisiklet konusunda faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşundan bu konuda işleten kuruluş destek alabilir.

Bisiklet park ünitelerinin neredeyse bütün bisikletlerin maşalarını ileri derecede çizdiğini gördüm. buna önlem alınmazsa uzun vadede bisikletlerin ön maşalarında oluşacak çatlaklar hem maddi kayba hem de kazalara davetiye çıkaracaktır.

Bisiklet parkurunda gidiş geliş olmak üzere iki şerit var. Sürücülerin çoğu zaman şerit ihlali yaptığını gördüm. Bunun önüne geçilmesi içinde belirli aralıklarla şeritlere yön okları çizilebilir.

Parkurda bulunan klasik bisikletler kendi bisikletini benim gibi uzunca bir süredir kullananlar için yetersiz kalacaktır. Bugüne kadar parkurda bulunan klasik bisikletleri hiç kullanmadım, kullanacağımı da sanmıyorum. Fiziki yapıma uygun, bakımları yapılmış, kullanmaya alışık olduğum kendi bisikletimle arazi ve yollara çıkamadığım zamanlarda parkurda pedallamak isterim belki. Malesef şu aşamada kendi bisikletimle parkuru kullanmama müsade edilmiyor. Bisiklet yolunda kullanıcıların kendilerine uygun, huyunu suyunu bildikleri bisikletleriyle girmelerine izin verilmesi parkurun hem kullanıcı sayısını artıracak hem de klasik bisiklet stoğunu ve bakım maliyetini azaltacaktır.

Doğru Sürüş İçin Bunları Unutmayın

Bisiklet parkurunda güvenliğiniz için dikkat etmeniz gereken hususlar var.

Öncelikle bisikletleri ilk kez kullanıyorsanız fren başta olmak üzere diğer mekanik aksamı hakkında görevlilerden bilgi alın.

Haftasonu kalabalığı, tüm Kahramanmaraş’ın iki teker üstüne çıkmak için bu yolu beklediği hissini uyandırıyor. Kanal boyunca görüş açısını engelleyen keskin virajlar var. Önünüzdeki kişiyi sollarken karşınızdan bir başka bisikletlinin gelebileceğini unutmayın. Özellikle akülü bisikletlerin ani hızlanmasına ilk binişte düzlüklerde ve kalabalığın az olduğu anlarda kendinizi alıştırın.

Çocuklarınızın güvenliği için pusetli bisikletlerde emniyet kemerini takmayı unutmayın.

Sağlığınız ve rahat bir sürüş için koltuk yüksekliğini pedallar en aşağıdayken dizlerinizin tam açık olacağı şekilde ayarlayın. Koltuk yüksekliği ayarlanabilir olmayan velomobillerde uzun süre pedal çevirmekten kaçının. Mutlaka uygun yerlerde mola vererek dizlerinizi açın.

Son olarak bisiklet parkurunda pedallara aşık olduysanız eğer yokuşlardan korkmayın, kendinize uygun bir bisiklet alın ve Maraş yollarına çıkın. Kahramanmaraş’ta bisiklet kullanmak hakkında merak ettikleriniz varsa bu yazıya göz atabilirsiniz.

Onikişubat Bisiklet Yoluna Nasıl Gidilir

Şehir merkezi, Antep ve Adana istikametinden ulaşım sağlamak istiyorsanız, Kayseri yoluna sürüp Ceyhan’ın üzerinden geçmeden Kılavuzlu trafik ışıklarında u-dönüşü yapmalısınız. Dönüş sonrası bir km ileride sağda parkuru göreceksiniz. Kılavuzlu, OSB ve Hasancıklı dolmuşları ile tesise ulaşılabilir.

Kayseri istikametinden gelenleri şehrin girişinde Ceyhan üzerinde bulunan Hasancıklı Köprüsü karşılayacaktır. Köprüyü geçtikten bir buçuk km sonra sağda genişçe bir kanalın kıyısında bisiklet parkurunu görebilirsiniz.

Facebook Yorumları

Yusuf

Şeyma'nın eşi, Bilal'in babasıyım. Endüstri Mühendisiyim. Küçük şehirleri severim. Tarih ve arkeolojiye meraklıyım. Bisiklete binerim. Dağda ovada suda gezerim. Uçmak istiyorum ama tereddütlerim var.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir