Dünya’nın En Ünlü Müzelerinde Maraş Eserleri

Rölyef Parçası – Newyork Metropolitan Müzesi¹
Dönem    : Geç Hitit (M.Ö 10. yy)
Edinme   : 1891 
Yöre     : Anadolu, Maraş 
Malzeme  : Bazalt 
Boyutlar : Y: 93,98 cm ; G: 45,72 cm ; K: 7,62 cm ; A: 42 kg 
Türü     : Taş Rölyef 
Kaynak   : Henry Marden, William Hayes Ward 
Galeri   : 400 numaralı galeride gösterimde. 
Envanter : 91.34.3

Maraş Amerikan İlahiyat Seminerinde görev yapan Profesör Henry Marden 1883 yılında özel koleksiyonuna dahil etmiştir. 1891’de Metropolitan Müzesi Steli William Hayes Ward’dan satın almıştır.

Dikey olarak kırılan ve sol tarafı büyük ölçüde kayıp olan rölyefte üç insan figürü bulunmaktadır. Kırık olan bölümde sadece bacakları görülen en büyük figürün oturduğu, uzun entari ve ayakkabı giydiği anlaşılmaktadır. Sağda büyük figüre bakan daha küçük bir figür bulunuyor. Sağ elinde karşısındakine sunulan bir kadeh sol elinde palmiye yaprağı ya da tüy bulunan bu figürün sakalsız olmasından ve giyiminden erkek olduğu anlaşılıyor. Kısa kollu gömlek, süslü kemer, hareket kolaylığı sağlayan kısa etek ve ayak bileği hizasına gelen ayakkabı giymiş. omuzlarına kadar uzanan kıvırcık saçlarını düz bir kafa bandı ile arkada toplamış.

İki figür arasında çapraz ayaklı bir masa var. Masanın üstünde istif edilmiş tabaklar ve boynu arkasına çevrili bir ördek bulunuyor. Sahne solda oturur vaziyette bulunan Tanrı’ya yapılan sunağı resmediyor olmalı. Kırık olan rölyeften tam olarak kesitirlmesi zor olsa da üstte muhtemeen soldaki figürle ilişkili olan iple bağlı bir direk bulunuyor.

Her iki figürün ortasında altta küçük bir figür bulunuyor. Sol elinde bir mızrak sağ elinde ise önünde duran atın dizginlerini tutuyor. Rölyefin bu bölümü ciddi şekilde tahrip olsa da atın kaslı yapısı ve gözleri belirgin. Bir volkaniz kayaç olan bazalttan yapılmış olsa da rölyefin sağlam kalan kısımlarından ustaca oyulduğu anlaşılmaktadır. Sanatçı neredeyse rölyefte hiç boş yer bırakmamış ve mekansal bakış açışı kaygısına düşmeden eserini ortaya koymuş. Tıknaz ve kuvvetli figürler kalabalık sahneyle birlikle hareketli bir kompozisyon oluşturmuş.

İşlenen konu, kullanılan malzeme ve oyma tarzı göz önünde bulundurulduğunda stelin Geç-Hitit Krallıkları dönemine ait olduğu söylenebilir. Bu krallıklar, M.Ö. 1600-1200 yılları arasında Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Suriye’de hüküm süren güçlü Hitit ve Mitanni İmparatorlukları’nın geç bronz çağı sonrasında yıkılmasının ardından Suriye-Arap bozkırlarından kuzeye göçenler ve yerel küçük topluluklar tarafından kurulmuştu. Bu küçük krallıklar kendilerinden önceki Hitit ve Mitanni İmparatorluklarından izler taşıyan çok sayıda stel (kendi başına ayakta durabilen oyma taş eser) ve ortostat (binaların iç ya da dış duvarını kaplamak için kullanılan taş oyma eser) üretmişlerdi.

Dipnotlar

¹Bu yazıyı Newyork Metropolitan Müzesi kayıtlarını kullanarak çevirdim. Maraş hakkında bilgi çoğalsın diye uzun süren araştırmalar ile bu eserleri sizlere sunuyoruz. Beğendiğiniz yazıları paylaşarak, içerik hakkında bildiklerinizi yazının altındaki yorum bölümünden ekleyerek ve Maraş Avucumda’yı sosyal medyada takip ederek destek olabilirsiniz. Yazılarımız giriş kısmı ya da kısa özeti alınıp, tamamı için bu sayfaya bağlantı verilerek kullanılabilir. Yazının tamamının başka sitelerde kullanılması hem bizim yeni eserler ortaya koyma şevkimizi kıracak hem de fikri haklarımızı ihlal edecektir.

Facebook Yorumları

Yusuf

Şeyma’nın eşi, Bilal’in babasıyım. Endüstri Mühendisiyim. Küçük şehirleri severim. Tarih ve arkeolojiye meraklıyım. Bisiklete binerim. Dağda ovada suda gezerim. Uçmak istiyorum ama tereddütlerim var.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir